شیلاجیت « مومیایی»، «موملایی » « مملایی»ماده درمانی طبیعی که با کیفیت ترین آن در کوه های کشور ما یافت میشود. واژه شیلاجیت « Shilajit »، در اصل از واژه ترکیبی ( śilājatu) زبان سانسکریت اخذ شده، که متشکل از دو واژه ( śilā = با خواص سنگ) و ( (jatu= شیره) میباشد، که بنام های ( شیره کوه ، عرق الجبال، مرهم کوه ، خون کوه، شربت کوه ویا روغن کوه)، نیز شناخته میشود . شیلاجیت و یا مومیایی، که عوام بآن موملایی گویند، نوعی از رطوبت معدنی شبیه (myemu or mummy) است، که از کوه خارج شده و بعد منجمد میگردد. این ماده قهوه یی رنگ و متمایل به رنگ سیاه، که بصورت خودجوش آنهم در فصل بهار در مغاره ها وشکستگی های کوه ها ویا از سقف غار ها تراوش و بعضاً به زیر میچکد. برای بهبود شکستگی و جوش خوردن هر چه سریعتر استخوانها و پاره گی عضلات، باید به اندازه یک گندم از موملایی را هر صبح ناشتا با یک لیوان شیر میل کرد. همچنان برای علاج دردهای مفاصل،شکستگی استخوانها، بر آمدن مفاصل، کوفتگی و یا پاره شدن عضلات و عصب، روغن مومیایی را باید در محل مالید و آن موضع را خوب مالش داد. علاوه بر این مصرف این ماده طبیعی برای افرادیکه از بیماری های قلبی و عروقی ، مشکلات تنفسی ، ناتوانی های جسمی رنج میبرند، نیز توصیه گردیده است.