کلاته خیج؛ نامی که چند سال بعد سر زبان‌ها خواهد بود

خیلی از روستایی‌ها، مخصوصا جوان‌ترها به هوای کار و درآمد مهاجرت می‌کنند به تهران، ولی خدیجه غنچه، نه‌تنها از تهران به روستای خودشان برگشته، که حالا سعی می‌کند با همراهی دوستش فاطمه باباخانی بقیه جوان‌های روستا را هم از رفتن به تهران منصرف کند؛ چطور؟ با ساختن خانه‌ای که نشود خاطره یک شب اقامت در آن را از خاطر برد: اقامتگاه توریستی چشمه مراد که امروز به یکی از جاذبه های گردشگری منطقه شاهرود و بسطام تبدیل شده و مسافران جنگل ابر و جنگل اولنگ را به خود جلب می‌کند تا شب قبل از جنگل را در آرامش روستا استراحت کنند.

باغ‌های کلاته خیج

 

جهانگرد باسلام در سفرش به شمال شرق ایران، به روستای کلاته خیج رفت تا این تجربه متفاوت زندگی را از نزدیک ببیند و برای شما روایت کند. آشنایی جهانگرد باسلام با این دو دوست، از طریق غرفه «طنین طبیعت تیرگان» در بازار اجتماعی باسلام بود؛ غرفه‌ای که محصولاتی روستایی اصیل و باکیفیت با بسته‌بندی‌های باسلیقه به سراسر ایران ارسال می‌کند.

کلاته خیج کجاست؟

در استان سمنان، سی چهل کیلومتر بالاتر از شاهرود به سمت آزادشهر، وقتی که از بسطام گذشته‌اید و کم‌کم سر و کله تابلوهای «جنگل ابر» پیدا می‌شود، سمت راست جاده، یک خروجی هست به سمت «کلاته خیج»؛ روستاشهری که هنوز بسیاری از مردم ایران اسمش را نشنیده‌اند ولی تغییراتی در حال رخ دادن است که به زودی بر سر زبان‌ها خواهد افتاد. این اتفاق به دست دخترهای باانرژی روستا رخ خواهد داد. روایتی که در ادامه می‌خوانید، بخشی از سفر جهانگرد باسلام در جاده شمال شرق ایران است و توقفی که در کلاته خیج داشت.

 

اقامتگاه چشمه مراد در روستای کلاته خیج، نزدیک جنگل ابر

 

چشمه مراد

کلاته خیج، روستاشهری در استان سمنان است که تا همین چند سال پیش حدود ۱۱ هزار نفر جمعیت داشت، ولی مانند بسیاری دیگر از روستای کشورمان به خاطر مشکلات اقتصادی و کمبود شغل، به مرور از جمعیت روستا کم شده و به خصوص جوان‌ترها به شهرهای هم‌جوار و شهرهای بزرگ‌تر نظیر تهران و مشهد کوچ کرده‌اند و حالا در روستا کمتر از دو سه هزار نفر زندگی می‌کنند و معمولا به دامداری و باغداری و کشاورزی مشغول‌اند. ولی یک گوشه از همین روستا، بر روی بقایای یک چشمه قدیمی به نام «چشمه مراد» یک خانه کاهگلی است که هیجان جدید روستا در آنجا شکل گرفته است.

اقامتگاه چشمه مراد را خدیجه غنچه با حمایت برادرش، انگیزه‌بخشی‌های دوستش فاطمه باباخانی و همراهی زنان روستا احیا کرده است. بخش زیادی از مرمت این بنا، با دست‌‌های خود دخترهای روستا انجام شده و حالا جای‌جای خانه، پر از خاطره روزهای کار و تلاش است. حالا هم که چشمه مراد، تبدیل به یک اقامتگاه زیبا تبدیل شده و محل کار این جمع دوستانه ده بیست نفره هم هست. در فصل‌های مختلف، حیاط اقامتگاه پر می‌شود از محصولات روستایی مثل رب گوجه فرهنگی و کشک محلی و برگه قیصی و زردآلو و حبوبات. محصولات بسته‌بندی می‌شوند و آماده عرضه به مسافرها و میهمان‌ها. اقامتگاه چشمه مراد، الان باعث شده که حتی بزرگ‌ترهای روستا هم بازار جدیدتری برای محصولاتشان پیدا کنند.

برای رفتن به اقامتگاه چشمه مراد، کافیست از شاهرود چهل کیلومتر به سمت آزادشهر برانید تا تابلو کلاته خیج را سمت راست جاده ببینید. اقامتگاه «چشمه مراد» را اهالی روستا نشانتان می‌دهند. برای هماهنگی‌ قبلی می‌توانید با این شماره تماس بگیرید: ۰۹۱۲۷۷۳۵۸۷۲

خدیجه غنچه

 

طنین طبیعت تیرگان؛ از دغدغه محیط زیست تا اقتصاد روستا

روستای کلاته خیج را خانم باباخانی، صاحب غرفه «طنین طبیعت تیرگان‌» در باسلام به ما معرفی کرد. خانم باباخانی سال‌هاست که فعال محیط زیست است و به دنبال احیای روستاها و شهرهای کوچک و حالا چند سالی است که بر شاهرود و روستای اطرافش تمرکز کرده است و امروز یک مؤسسه به نام «طنین طبیعت تیرگان» را اداره می‌کند.

موسسه تیرگان از سال ۱۳۹۰ تا به امروز با استفاده از سه راهکار «گردشگری روستایی»، «احیا و ارتقای صنایع دستی» و «فرآوری محصولات زراعی- باغی» در صدد توسعۀ معیشت پایدار و سازگار با محیط زیست جوامع روستایی حاشیۀ مناطق حفاظت شده است. چون به این نتیجه رسیده که احیای روستاها بدون اصلاح وضعیت اقتصادی آن‌ها امکان‌پذیر نیست. راه‌اندازی غرفه طنین طبیعت تیرگان هم یکی از همین اقدامات بوده است. درباره مؤسسه طنین طبیعت تیرگان می‌توانید در وبسایت این مؤسسه بیشتر بخوانید.

نمایی از اقامتگاه چشمه مراد در روستای کلاته خیج

اقامتگاه چشمه مراد، استراحتی قبل از جنگل ابر و جنگل اولنگ

خدیجه و فاطمه به کمک همدیگر، دخترها و زنان روستا را دور هم جمع می‌کنند و یکی از خانه‌های قدیمی روستا را با کمک وام بانکی و عرق جبین و زحمت فراوان، احیا می‌کنند و حالا دیگر اقامتگاه چشمه مراد به یک مقصد گردشگری جذاب و خواستنی تبدیل شده است. خانه‌ای کاهگلی و چوبی، با ۱۶ اتاق که توریست‌ها و بومگردانی که برای رفتن به جنگل ابر و جنگل اولنگ به آن منطقه می‌آیند می‌توانند شب‌ را آسوده در آنجا بمانند. چون از کلاته خیج تا جنگل ابر و جنگل اولنگ کمتر از نیم ساعت راه است و می‌شود صبح زود به آنجا رسید.

خدیجه غنچه در حال بافت پارچه سنتی ماهوت

پارچه ماهوت؛ میراثی که با خدیجه غنچه احیا شد

یکی دیگر از کارهایی که خدیجه برای پیشرفت کلاته خیج کرده، احیای پارچه سنتی «ماهوت» است. این پارچه که از چشم پشم است، با دستگاه پارچه‌بافی خاصی بافته می‌شود. نخ‌های پشم درجه یک را از یزد می‌آورد و خود دستگاه را از تهران بار کرده تا اینجا و حالا با اینکه بسیاری از مردم با او همراه نبوده‌اند، خودش پای دستگاه می‌نشیند و می‌بافد. ظرفیت بافت روزانه‌اش محدود است، ولی حالا مدرسه متروکه روستا را تبدیل به آموزشگاه پارچه‌بافی برای دختران روستا کرده و هر روز به تعداد پارچه‌بافان روستا اضافه می‌شود.

مدرسه متروکه کلاته خیج که دوباره احیا شده است.

مدرسه اقتصادی کلاته خیج و ساخت آینده روستا

خدیجه غنچه می‌داند که دست‌تنها نمی‌تواند آینده روستا را تغییر دهد، برای همین به سراغ مدرسه متروکه روستا رفته و آنجا دوباره به جایی برای آموختن و تولید تبدیل کرده است. مدرسه آن قدر دانش‌آموز نداشته که تعطیل شده بوده، ولی حالا دوباره جان تازه‌ای به خود گرفته. در کریدور ورودی مدرسه، یک دستگاه میوه‌خشک‌کن گازی قرار گرفته و کلاس‌ها فرش شده‌اند و دخترهای روستا می‌آیند و اینجا پارچه‌بافی و قالی‌بافی یاد می‌گیرند. چند سال بعد، وقتی تک‌تک این بچه‌ها وارد ماجرای تولید شوند،‌ وقتی اقامتگاه چشمه مراد را مردم ایران بشناسند، کلاته خیج جای دیگری خواهد بود؛ جایی که نامش تا سراسر ایران رسیده است.

 

محصولات اهالی کلاته خیچ را می‌توانید در غرفه «طنین طبیعت تیرگان» در سایت باسلام ببینید و بخرید.

3 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *